Kısa cevap: Bir güvecin maliyeti, tek başına etin kilo fiyatıyla değil; fire sonrası net ağırlık, kişi başı porsiyon gramajı, sebze-tahıl dolgu oranı ve pişirme enerjisi toplamıyla belirlenir. Pratikte kişi başı maliyet, ana proteinin porsiyona düşen payının yaklaşık 1,4–1,8 katıdır: yani 100 gram net et kullanıyorsanız, o etin bedelini bulup üzerine %40–80 ekleyerek gerçek tabak maliyetine çok yakın bir sayı elde edersiniz. "Güveç maliyeti ne kadar" sorusunun tek bir rakamı yoktur; ama aşağıdaki formül ve karşılaştırma tabloları ile kendi mutfağınıza özel, tekrarlanabilir bir sayı üretebilirsiniz.
Güveç maliyetini üç katmana ayırmak, karşılaştırmayı adil hale getirir:
Kişi başı maliyet = (1 + 2 + 3) ÷ porsiyon sayısı. Porsiyon sayısını "kaç kişi yedi" değil, "kaç gram servis edildi" üzerinden saymak sonuçları çok daha tutarlı kılar.
Kemik, kıkırdak, fazla yağ ve pişme sırasındaki su kaybı yüzünden satın aldığınız ağırlığın tamamı tabağa gitmez. Aynı kilo fiyatına sahip iki kesim, verim farkı nedeniyle tamamen farklı maliyet üretir.
| Kalem | Tipik net verim | Etkin maliyet çarpanı |
|---|---|---|
| Kuşbaşı kemiksiz et | %90–95 | ≈ 1,07 |
| Kemikli incik / kaburga | %50–60 | ≈ 1,8 |
| Bütün tavuk | %65–70 | ≈ 1,45 |
| Tavuk but (kemikli) | %70–75 | ≈ 1,35 |
| Tavuk göğsü | %95+ | ≈ 1,05 |
| Beyaz et balık fileto | %90–95 | ≈ 1,08 |
| Patlıcan (kabuk+sap) | %80–85 | ≈ 1,2 |
| Kuru baklagil (pişince şişer) | %230–260 | ≈ 0,4 |
Tablodaki mantık şu: kemikli incik ucuz görünse bile etkin kilo fiyatı neredeyse iki katına çıkar. Buna karşılık kuru nohut veya kuru fasulye, pişerken ağırlığının iki buçuk katına ulaştığı için çarpan 1'in altına düşen tek gruptur — ekonomik güveç tariflerinin bel kemiği tam olarak budur.
Aynı tarif, porsiyon hedefine göre %40 fark üretebilir. Referans değerler:
Buradaki kritik gözlem: fırın enerjisi porsiyon sayısına neredeyse hiç bağlı değildir. 2 kişilik güveci 2 saat pişirmekle 8 kişilik güveci 2 saat pişirmek benzer enerji tüketir. Dolayısıyla kalabalık aile güveçlerinde kişi başı enerji payı 3–4 kat düşer. Kalabalık için büyük güveç yapmak, sadece pratiklik değil, ölçülebilir bir maliyet avantajıdır.
Aşağıdaki endeks, "kırmızı etli klasik güveç = 100" kabul edilerek kurulmuştur. Kendi bölgenizdeki fiyatlarla oran hafif kayabilir, ancak sıralama genellikle korunur.
| Güveç tipi | Kişi başı maliyet endeksi | Pişme süresi | Enerji payı |
|---|---|---|---|
| Kırmızı et (kuşbaşı) | 100 | 90–150 dk | Yüksek |
| Kemikli incik güveç | 85–105 | 150–180 dk | Çok yüksek |
| Tavuk but güveç | 40–55 | 45–70 dk | Orta |
| Balık / deniz ürünü | 70–95 | 20–30 dk | Düşük |
| Patlıcan–biber ağırlıklı | 30–45 | 40–60 dk | Orta |
| Bakliyatlı vegan güveç | 18–30 | 60–90 dk (ön ıslatma ile) | Orta |
Analitik sonuç net: en düşük kişi başı maliyet bakliyat temelli s